|
|
|
Bezoekersteller:
|
Korte historie van onze parochie
Van buurkapel tot een kerk in basiliekstijl
1372 – 2005 Het dorp Albergen lang geleden Albergen
is historisch gezien een belangrijk en interessant dorp. Het is gelegen aan een
oude internationale handelsroute, die liep van Deventer via Rijssen naar Wierden
en Almelo, door Albergen en Ootmarsum naar Nordhorn en Hamburg of Münster.
Middenin het dorp, in de tuin van boerderij Bouhuis, lag erve Hobergen, een
belangrijk bezit van de heren van Borculo. Het
Weemselo, bewoond door de adellijke familie Van Bevervorde en behorend tot de
heerlijkheid Bevervorde, was gelegen aan de Fleringer molenbeek. De
landerijen in Albergen, vroeger de marke Albergen geheten, waren eigendom van de
proost en het kapittel van Oldenzaal, het klooster Albergen, het klooster
Weerselo, het klooster Werden, het stift St. Pieter te Utrecht, Herman van de
Kemenade, het gasthuis te Oldenzaal, het Lievevrouwengilde te Oldenzaal en het
huis Weemselo. De
boeren waren verenigd in een markegenootschap, onder leiding van een
boerrichter. De vergaderingen werden gehouden in de buurbank, een omheinde
ruimte in de open lucht, waar banken voor de boeren en de landeigenaren stonden.
In Albergen was deze gelegen op de plaats, waar nu J. Loohuis aan de
Hobergenstraat woont. Zo’n vergadering werd uitgeschreven door de houtrichter,
de heer van het Weemselo. Indien er besluiten moesten worden genomen over
bijvoorbeeld het aantal schapen dat gehouden mocht worden, of als er straffen
werden uitgedeeld over het stiekem kappen van bomen of het onbevoegd graven van
turf, dan werd de straf onder leiding van de houtrichter en de meest
vooraanstaande landeigenaar medebepaald.
De stichting van een buurkapel in 1372 De
inwoners van Albergen gingen vroeger in Ootmarsum naar de kerk. Onderweg werd
men vaak lastig gevallen door rovers, die passeerden. De inwoners van
Albergen vroegen aan de pastoor van Ootmarsum om een eigen kapel. Dit werd
toegestaan en de kapel werd de buurkapel (de boerenkapel) genoemd. Op
21 oktober 1372 werd de kapel, die gewijd was aan Maria, de heilige Johannes de
Doper, de 11.000 Maagden en Alleheiligen met het kerkhof ingewijd. De kapel
stond op de hoek van de Schultenstraat – Hobergenstraat, bij J. Oerbekke. Verandering van buurkapel in gasthuis In
het midden van de 16e eeuw werd de kapel, met een grote gift van de
heer van het Weemselo, verbouwd tot een gasthuis. Hierin werden de armen van de
marke Albergen verzorgd. Het Sint Antoniusklooster 1407 – 1721 De
bewoners van het erve Hobergen besloten om hun goed, waar het huidige kerkplein
deel van uitmaakte, over te geven aan de rector van de broeders van het Gemeene
Leven te Zwolle, opdat er een klerkenhuis gesticht zou worden. Op
1 januari 1407 kwamen de eerste broeders uit Zwolle in Albergen aan. Ze bouwden
een klerkenhuis, waarvan de archeologische restanten op een luchtfoto uit 1975
te zien zijn. Het gebouw was erg groot. Het had de maten van 32 x 13,5m. Aan de
rij slecht groeiende platanen, die midden op het kerkplein staan, kan men zien,
dat deze op de oostelijke fundering van het klerkenhuis staan. Hier
tegenaan werd de grote kloosterkerk gebouwd. Zij stond ten noorden van de
huidige kerk. De pastorie staat nu nog op de voormalige oostvleugel van het
klooster en de noordvleugel moeten we zoeken aan de noordzijde van het
kerkplein.
Wat
de kloostergeschiedenis betreft, we mogen blij zijn, dat prior Johannes van
Lochem de belevenissen opschreef in zijn kroniek gedurende de jaren 1520-1525. Van
1611 tot 1721 zijn er geen kloosterlingen meer in Albergen. In 1672/73 is er nog
even een prior. In 1721 vond de openbare verkoop van het klooster plaats, dat
wil zeggen, wat er nog van over was. In 1725 brak in de restanten brand uit. Op
de noord-westelijke hoek van het kerkplein, waar ooit de prior zijn kamer had,
bevindt zich nu een bronzen maquette van het klooster met brailleschrift en een
informatiepaneel.
De oprichting van de parochie Tubbergen
1572 Met
de oprichting van de parochie Tubbergen in 1572, werd Albergen afgesneden van
Ootmarsum. Ten tijde van de reformatie hebben rondtrekkende geestelijken hier en
daar missen gelezen. Zo ook in Albergen, rond 1630 in de kloosterkerk. Pas in
1688 heeft Tubbergen weer een pastoor. De bouw van een nieuw kerkhuis op de
fundering van de kloosterkerk 1786
- 1787 Het
is dan ook niet verwonderlijk dat Bouhuis, de kloosterboer, exact wist, waar het
klooster had gestaan. Aan Bouhuis heeft Albergen het te danken dat er een nieuwe
kerk werd gebouwd op de fundamenten van de kloosterkerk. Met grote inzet van
vele Albergenaren werden stenen gebakken voor het nieuwe gebouw. In
1786 begon men met de bouw en op 2 december 1787 was de eerste mis met
predicatie. Het kloosterkerkhof werd opgeruimd en op dezelfde plaats werd het
nieuwe kerkhof ingericht. Het bevond zich op de plaats van de huidige kerk. De verbouw tot waterstaatskerk met
daarna de nodige veranderingen 1832
- 1918 In
1841 was de verbouw tot waterstaatskerk gereed. Dat betekende, dat de bouw onder
toezicht stond van de hoofdingenieur van de Waterstaat in de provincie
Overijssel. In een nis bij de ingang aan de westzijde,
plaatste men het beeld van de H. Pancratius, de patroonheilige van de
kerk en de patroonheilige van de moederkerk te Tubbergen. De oprichting van de parochie van de
Heilige Pancratius te Albergen 30
maart 1855 Dit
was een belangrijke gebeurtenis voor Albergen. Men werd een zelfstandige
parochie, afgescheiden van Tubbergen, en behoorde tot het dekenaat Almelo.
Noodzakelijk was het beschrijven van de grenzen van de parochie en het
inventariseren van het kerkelijk kunstbezit. Dit is zeer nuttig, omdat in de
loop der jaren is gebleken, dat kostbaarheden, die tot de kerk behoorden, zijn
verdwenen. De
omvang van de parochie werd kleiner door de oprichting van nieuwe parochies. Oprichting van de Parochie Onze Lieve
Vrouw Van Altijd Durende Bijstand te
Mariaparochie 1 oktober 1918 De
familie Lentferink te Mariaparochie had de bouw van de kerk mogelijk gemaakt. De
parochie Albergen verloor daardoor een gedeelte van haar grondgebied. Oprichting van de parochie van Onbevlekt
Hart van Maria te Fleringen 16
julil 1949 De
bouwpastoor van Fleringen, B. Bodde, voerde overleg met pastoor Th. Loefs uit
Albergen, over de ontworpen grenzen van de nieuwe parochie. De laatste had
bezwaren, maar met behulp van de deken uit Almelo, werden de argumenten van
pastoor Loefs van tafel geveegd. De parochie Zenderen De
parochie Albergen raakte nog meer grond kwijt, onder andere aan de parochie
Zenderen. Kardinaal de Jong, aartsbisschop te Utrecht stelde een grenswijziging
voor tussen de heilige Pancratiusparochie Albergen en de parochie van O.L.Vrouw
Onbevlekt Ontvangen te Zenderen. De
grenswijziging werd in beide parochies voorgelezen en trad op 28 december 1948
in werking. Een grote verbouwing te Albergen
1918-1919 De
waterstaatskerk werd verlengd en de pastorie, die vroeger onderdeel uitmaakte
van het eerste kerkhuis, werd een zelfstandig gebouw. Het is de huidige
pastorie. Opmerkelijk was dat het kerkje nu wit werd heschilderd en voortaan
‘het witte kerkje’ heette.
Zuidzijde kerk met aangebouwde
1918 – 1919 R.K. kerk verbouwd, zaaltje en Sacristie (1902-1905
pastorie nieuw De huidige kerk 26 juli 1954 De
hoofdoorzaak, dat het witte waterstaatskerkje werd afgebroken, was dat het te
weinig plaatsen bood en te donker was. In
1953 op 21 september werd het oude kerkhof, dat dienst had gedaan van 1787 tot
1953, geruimd en gestort in het kleigat bij Berendsboer. Op 26 juli 1954
consacreerde Mgr. Dr. B.J. Alferink de nieuwe kerk. De ingebruikname vond plaats
op 12 augustus en op 19 december 1954 was hij gereed.
1930 – 1950 Waterstaatskerk
Nieuwe kerk 1954
Juli 1955 Interieur van de nieuwe kerk
Interieur kerk januari 2004 De Geestelijken in Albergen en
missionarissen vanuit Albergen Vele
geestelijken met de nodige huishoudsters heeft Albergen in zijn midden gehad. Er
waren kleurrijke figuren bij, maar ook rustige getalenteerde pastoors en
kapelaans. De betekenis van een pastoor in een parochie kan men ook aflezen aan
het aantal parochianen dat zijn uitvaartmis bijwoont. Het is een teken of hij
als mens onder de mensen heeft geleefd. Albergen
kan trots zijn op de vele missionarissen, die in verre landen zeer goed werk
hebben verricht.
teksten:
T. Hesselink-Van der Riet Literatuur: - E. Geerdink, Eenige Bijdragen tot de Geschiedenis van het
Archidiaconaat en Aartspriesterschap Twente, herdruk, Hengelo 1978. - T. Hesselink-Van der Riet, de Kerkgeschiedenis van Albergen
en omstreken, Heemkunde Albergen 1987. - 1520-1525. De kroniek van Johannes van Lochem prior te
Albergen. Vertaling en Toelichting,
Heemkunde Albergen/Twente Akademie 1995. - T. Hesselink-Van der Riet. 1407-1725. Van Hobergenhuis en
Sint Antoniusklooster Albergen, Werkgroep Sint Antoniusklooster Albergen, 2001.
- Von Kloster zu
Kloster – Van klooster tot klooster: Wietmarschen, Frenswegen, Weerselo,
Albergen, Werkgroep Sint Antoniusklooster Albergen, 2001.
|
|
U kunt een e-mailbericht met vragen of opmerkingen over deze website
verzenden aan: Webmaster
|
